คำอธิบายคำพิพากษาที่ 38126 ปี 2023: การไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลเพียงอย่างเดียว ไม่ถือเป็นความผิดฐานไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล

คำพิพากษาที่ 38126 ปี 2023 ซึ่งออกโดยศาลฎีกา ได้กล่าวถึงประเด็นที่ละเอียดอ่อนและมีความสำคัญอย่างยิ่งในกฎหมายครอบครัว นั่นคือ การไม่ปฏิบัติตามข้อผูกพันในการเยี่ยมเยียนที่เกี่ยวข้องกับการดูแลบุตร การตัดสินของศาลนี้ให้ความกระจ่างที่สำคัญเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่างการไม่ปฏิบัติตามเพียงอย่างเดียวกับการกระทำที่ต้องรับผิดทางอาญา ซึ่งมีส่วนช่วยในการกำหนดขอบเขตของการดำเนินการทางกฎหมายในสถานการณ์การแยกทางและการดูแลบุตร

บริบทของคำพิพากษา

คดีที่พิจารณาเกี่ยวข้องกับมารดา ชื่อ M. P.M. ซึ่งได้ย้ายไปต่างประเทศพร้อมกับบุตรสาวผู้เยาว์ โดยไม่ปฏิบัติตามข้อผูกพันในการพาเด็กหญิงมายังอิตาลีเพื่อพบกับบิดาในช่วงวันหยุด ศาลอุทธรณ์ได้พิจารณาในเบื้องต้นว่าเป็นการไม่ปฏิบัติตามโดยเจตนา แต่คำตัดสินของศาลฎีกาได้ยกเลิกการตัดสินดังกล่าว โดยกำหนดว่าการไม่ปฏิบัติตามเพียงอย่างเดียวไม่สามารถก่อให้เกิดความผิดตามมาตรา 388 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายอาญาได้

องค์ประกอบภายนอก (วัตถุ) - สิทธิในการเยี่ยมเยียน - การไม่ปฏิบัติตามข้อผูกพันของผู้มีหน้าที่ - ความสำคัญทางอาญา - การยกเว้น - เหตุผล - ข้อเท็จจริง ในเรื่องของการหลีกเลี่ยงคำสั่งของศาลแพ่งที่เกี่ยวข้องกับการดูแลบุตรผู้เยาว์ การไม่ปฏิบัติตามเพียงอย่างเดียวไม่ถือเป็นความผิดตามมาตรา 388 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายอาญา จำเป็นต้องมีผู้ปกครองที่มีอำนาการดูแลบุตรกระทำการหลอกลวงหรือแสร้งทำเพื่อหลีกเลี่ยงข้อผูกพันในการอนุญาตให้ผู้ปกครองที่ไม่มีอำนาการดูแลบุตรมาเยี่ยมเยียน โดยขัดขวางการเยี่ยมเยียนผ่านพฤติกรรมที่แสดงถึงความไม่สุจริต (ข้อเท็จจริงที่ศาลพิจารณาว่าไม่มีความผิดต่อมารดาผู้มีอำนาการดูแลบุตร ซึ่งย้ายไปต่างประเทศและไม่ปฏิบัติตามข้อผูกพันในการพาบุตรสาวผู้เยาว์มายังอิตาลีเพื่อพบกับบิดาในช่วงวันหยุด โดยรับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง หลังจากที่ได้ยื่นคำร้องต่อศาลแพ่ง และได้รับอนุมัติบางส่วนให้แก้ไขภาระค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ซึ่งไม่สามารถรับภาระได้อีกต่อไป รวมถึงได้พยายามตกลงอย่างสันติกับอีกฝ่าย)

การแยกแยะระหว่างการไม่ปฏิบัติตามและการกระทำที่ต้องรับผิดทางอาญา

ศาลได้ชี้แจงว่า ขอบเขตการบังคับใช้ของมาตรา 388 แห่งประมวลกฎหมายอาญาจำกัดอยู่เพียงสถานการณ์ที่ผู้ปกครองที่มีอำนาการดูแลบุตรกระทำการหลอกลวงหรือแสร้งทำเพื่อขัดขวางการเยี่ยมเยียนของผู้ปกครองที่ไม่มีอำนาการดูแลบุตร ดังนั้น จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องระบุพฤติกรรมที่แสดงถึงความไม่สุจริตและเจตนาที่จะหลีกเลี่ยงคำสั่งของศาล

คำพิพากษานี้เป็นส่วนหนึ่งของบริบททางกฎหมายที่กว้างขึ้น ซึ่งมีการถกเถียงกันบ่อยครั้งว่าการไม่ปฏิบัติตามข้อผูกพันในการเยี่ยมเยียนอาจถือเป็นความผิดทางอาญาหรือไม่ ศาลได้ยืนยันถึงความจำเป็นขององค์ประกอบทางจิตใจ โดยเน้นย้ำถึงความแตกต่างกับข้อเท็จจริงที่พบว่ามีการกระทำที่ขัดขวางการเยี่ยมเยียนอย่างแข็งขัน

สรุป

โดยสรุป คำพิพากษาที่ 38126 ปี 2023 ถือเป็นก้าวสำคัญในการคุ้มครองสิทธิของเด็ก และในการชี้แจงความรับผิดทางอาญาของผู้ปกครองในกรณีที่ไม่ปฏิบัติตามข้อผูกพันในการเยี่ยมเยียน ศาลได้ยืนยันอย่างหนักแน่นว่าการไม่ปฏิบัติตามเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะก่อให้เกิดความผิด เว้นแต่จะมีองค์ประกอบของการฉ้อโกงหรือความไม่สุจริต หลักการนี้ไม่เพียงแต่ให้การคุ้มครองที่มากขึ้นแก่ผู้ปกครองที่ตกอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบาก แต่ยังมีส่วนช่วยในการกำหนดกรอบกฎหมายที่ชัดเจนและยุติธรรมยิ่งขึ้นสำหรับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมดในกระบวนการดูแลบุตร