IMU i Katastar: Kasacioni sud pojašnjava poreske osnove Odlukom br. 15975 iz 2025.

Porez na imovinu (IMU) i Katastar su usko povezani, ali sa važnim nijansama. Kasacioni sud, Odlukom br. 15975 od 15. juna 2025. godine, pruža ključna pojašnjenja o osnovama za oporezivanje IMU, posebno u slučaju nepokretnosti koje još nisu evidentirane u katastru ili su srušene, kao u slučaju koji je razmatran između T. (R. C.) i G.

Katastarska Evidencija: Dovoljna, ne i Neophodna za IMU

Vrhovni sud utvrđuje da je upis nepokretnosti u Katastar dovoljan osnov za IMU, ali ne i neophodan. Porez je obavezan čak i ako nije formalno upisan, pod uslovom da je dobro "izgrađeno" (završeno ili u upotrebi). Ovo sprečava da odsustvo formalne registracije oslobodi dobro od oporezivanja.

U pogledu IMU, upis nepokretnosti, postojeće ili novoizgrađene, u građevinski katastar predstavlja dovoljan osnov za oporezivanje dobra opštinskim porezom, ali nije ni neophodan osnov, jer je porez obavezan od trenutka kada dobro poseduje uslove za svoj upis, odnosno od trenutka kada se isto može smatrati "izgrađenim" s obzirom na završetak radova na njegovoj izgradnji ili od trenutka kada je prethodno korišćeno. (U slučaju u kojem je došlo do rušenja objekata koji su predmet provere, V.S. je utvrdio da, budući da su oporezovani nepokretnosti i dalje evidentirani u katastru sa dodeljenom rentom, rušenje nije imalo automatsko dejstvo izmene poreske obaveze - kao što je, inače, pogrešno smatrao Poreski apelacioni sud - već je moralo biti prijavljeno, budući da je reč o promeni koja utiče na poresku osnovicu i povezana je sa drugačijim poreskim osnovom, koji se ne sastoji više od posedovanja nepokretnosti, povezanog sa katastarskom rentom, već od posedovanja građevinskog zemljišta, povezanog sa tržišnom vrednošću).

Rušenje Nepokretnosti: Obaveza Prijavljivanja

Odluka pojašnjava da rušenje objekta ne menja automatski obavezu IMU. Ako srušena nepokretnost ostane evidentirana u Katastru sa rentom, IMU se i dalje plaća kao za objekat. Rušenje je promena koju poreski obveznik mora formalno da prijavi.

Tek nakon takve prijave, poreski osnov se menja:

• Od posedovanja objekta (osnova: katastarska renta).
• Do posedovanja građevinskog zemljišta (osnova: tržišna vrednost).

Ovaj prelaz je ključan za obračun IMU. Od suštinske je važnosti blagovremeno ažuriranje Katastra i poreskih prijava kako bi se izbegle greške i sankcije.

Zaključci: Pravilno Upravljanje Poreskim Nepokretnostima

Odluka br. 15975 iz 2025. godine naglašava važnost podudarnosti između stvarnog stanja nepokretnosti i katastarskih/poreskih podataka. Princip "dovoljnosti, ali ne i neophodnosti" upisa i obaveza prijavljivanja promena su fundamentalni. Svesno i blagovremeno upravljanje, uz podršku stručnjaka za poresko pravo, neophodno je za pravilno upravljanje sopstvenim nepokretnim vlasništvom.