De wettelijke leemte: waarom de samenwonende partner risico loopt op uitsluiting van de erfenis

De keuze om samen te leven zonder te trouwen wordt steeds vaker gemaakt in Italië, maar het is cruciaal om te beseffen dat onze rechtsorde in erfrechtelijke zaken een duidelijk onderscheid maakt tussen echtgenoten en feitelijke samenwonenden (of more uxorio). Veel mensen ontdekken met ontzetting, pas op het moment van verlies, dat hun levenspartner geen automatische erfrechten heeft. Bij gebrek aan specifieke bepalingen gaat het gehele vermogen van de overledene naar de naaste familieleden (kinderen, ouders, broers), waardoor de samenwonende partner volledig wordt uitgesloten.

Deze situatie kan tot dramatische scenario's leiden, waarbij de achterblijvende partner niet alleen geconfronteerd wordt met het affectieve verlies, maar ook met economische onzekerheid of zelfs het risico de gezamenlijke woning te moeten verlaten als deze eigendom was van de overledene. Als advocaat gespecialiseerd in erfrecht in Milaan benadrukt Avv. Marco Bianucci vaak dat de wet op burgerlijke verbintenissen (Wet Cirinnà) bescherming heeft geboden aan koppels van hetzelfde geslacht die civiel verbonden zijn, door hen gelijk te stellen aan echtgenoten, maar dat feitelijke samenwonenden in een schaduwzone zonder automatische erfrechtelijke garanties zijn achtergelaten. Bescherming is in deze gevallen geen verworven recht, maar moet actief worden opgebouwd door middel van bewuste juridische planning.

De aanpak van Studio Legale Bianucci: plannen om te beschermen

Het bespreken van de eigen nalatenschap is nooit eenvoudig, maar voor feitelijke koppels is het een onmisbare daad van verantwoordelijkheid. De aanpak van Avv. Marco Bianucci, advocaat gespecialiseerd in erfrecht in Milaan, richt zich op het voorkomen van conflicten en het maximaliseren van de bescherming voor de partner, met volledige inachtneming van de wettelijk voorbehouden delen voor eventuele legitieme erfgenamen (zoals kinderen).

De strategie van Studio Legale Bianucci begint met een grondige analyse van het vermogen en de familiesituatie. Het belangrijkste instrument in deze gevallen is het testament: alleen door middel van een geldig en goed opgesteld testament kan de samenwonende partner tot erfgenaam worden benoemd, waarbij hem of haar het zogenaamde "beschikbare deel" van het vermogen wordt toegekend. Het opstellen van een testament vereist echter technische expertise om te voorkomen dat het wordt aangevochten door uitgesloten familieleden of dat het de legitieme delen schendt. Bovendien evalueert Avv. Marco Bianucci het gebruik van aanvullende instrumenten, zoals levensverzekeringen, die het mogelijk maken om kapitaal over te dragen aan de begunstigde (de samenwonende partner) buiten de nalatenschap om, en zo onmiddellijke liquiditeit te bieden die niet kan worden aangevochten door schuldeisers of andere erfgenamen.

Wat de woning betreft, assisteert het kantoor cliënten bij het sluiten van samenlevingscontracten of bij het vestigen van zakelijke rechten (zoals vruchtgebruik of woonrecht) om ervoor te zorgen dat de achterblijvende partner in de gezinswoning kan blijven wonen, een recht dat de wet de samenwonende partner alleen garandeert voor een beperkte periode, evenredig aan de duur van de samenwoning (maximaal 2 tot 5 jaar), tenzij er minderjarige kinderen zijn.

Veelgestelde Vragen

Erft de samenwonende partner automatisch bij afwezigheid van een testament?

Nee, bij wettelijke erfopvolging (zonder testament) behoort de more uxorio samenwonende partner niet tot de erfgenamen. Als er geen testament wordt opgesteld, gaan de goederen van de overledene naar de kinderen, ouders, broers of andere familieleden tot de zesde graad, waarbij de partner volledig wordt uitgesloten.

Kan ik mijn gehele vermogen aan mijn samenwonende partner nalaten?

Dat hangt af van de samenstelling van uw gezin. Als u kinderen of ouders heeft die nog in leven zijn, reserveert de wet voor hen een onaantastbaar deel van het vermogen (legitiem deel). U kunt uw samenwonende partner alleen het "beschikbare deel" nalaten, dat wil zeggen het deel van het vermogen dat overblijft nadat aan de rechten van de legitieme erfgenamen is voldaan. Een advocaat gespecialiseerd in erfrecht is essentieel om deze delen correct te berekenen en toekomstige juridische geschillen te voorkomen.

Heeft de achterblijvende samenwonende partner recht op een nabestaandenpensioen?

Nee, in tegenstelling tot de echtgenoot of de partner in een burgerlijke verbintenis, heeft de feitelijke samenwonende partner geen recht op een nabestaandenpensioen van het INPS, tenzij er minderjarige of invalide kinderen zijn die er indirect recht op hebben. Ook om deze reden is het plannen van alternatieve bescherming cruciaal.

Wat gebeurt er met de gezinswoning als de eigenaar overlijdt?

De wet voorziet in een beperkte bescherming: de achterblijvende samenwonende partner heeft het recht om in de gezamenlijke woning te blijven wonen voor een periode gelijk aan de duur van de samenwoning, met een minimum van twee jaar en een maximum van vijf jaar. Na deze periode, als de woning naar de wettelijke erfgenamen gaat, kan de samenwonende partner gedwongen worden deze te verlaten. Om dit te voorkomen, is het noodzakelijk om specifieke testamentaire bepalingen te treffen (bijv. een woonlegaat).

Vraag een consult aan voor uw toekomst

Laat de toekomst van uw partner niet bepalen door wetten die niet overeenkomen met uw affectieve realiteit. Erfopvolgingsplanning is het enige concrete instrument om gemoedsrust te garanderen voor degenen van wie u houdt. Avv. Marco Bianucci staat tot uw beschikking in het kantoor in Milaan om uw specifieke situatie te analyseren en de meest geschikte juridische instrumenten voor te bereiden ter bescherming van uw koppel. Neem contact op met Studio Legale Bianucci om een vertrouwelijk gesprek in te plannen en de opties die u ter beschikking staan nader te bespreken.